Muzyka osiemnastowiecznej Pragi

środa 5 lipca, Stary Sącz, kościół św. Elżbiety, godz. 19:30 – Inauguracja Festiwalu

Muzyka osiemnastowiecznej Pragi

Musica Florea (Czechy), kier. art. Marek Štryncl

Anonim (Charles Rosier?) (koniec XVII w.): Sonata

Allegro – Adagio – Allegro

Johann Josef Ignác Brentner (1689–1742): Plaude exulta cor meum (Harmonica duodecatometria ecclesiastica op. 1, Praga 1716)

Antonín Reichenauer (1694–1730): Koncert G-dur

Allegro – Adagio – Allegro

Jan Dismas Zelenka (1679–1745): Huc caeli principes (aria z opery Sub olea pacis et palma virtutis)

Johann Josef Ignác Brentner: Concerto II (Horae pomeridianae op. 4, Praga 1720)

Largo – Allegro – Largo – Allegro

Jan Dismas Zelenka: Ave Deus, ave redite (aria z opery Sub olea pacis et palma virtutis)

Antonín Reichenauer: Koncert d-moll na wiolonczelę i smyczki

Allegro – Adagio – Allegro

Jan Dismas Zelenka: En duplo sole Czechia (aria z opery Sub olea pacis et palma virtutis)


 

Musica Florea

Anna Hlavenková – sopran

Eleonora Machová, Eva Kalová, Simona Hurníková – skrzypce I

Jiřina Štrynclová, Petr Zemanec, Vít Nermut – skrzypce II

Lýdie Cillerová, Magdalena Malá – altówki

Marek Štryncl, Helena Matyášová – wiolonczele

Ondřej Štajnochr – kontrabas

Iva Štrynclová – organy

Přemysl Vacek – teorba

Marek Špelina – flet

kierownictwo artystyczne: Marek Štryncl

DSC_4085

Program otwiera sonata pochodzącego z Liège walońskiego kompozytora Carla Rosiera. Ten znakomity skrzypek był zatrudniony w rodzinnym mieście jako wice kapelmistrz na dworze elektora Maksymiliana Henryka. W latach 1683–1699 działał w Holandii; w roku 1697 wraz z innymi muzykami założył Collegium Musicum, z którym występował w Amsterdamie i Hadze. W Amsterdamie wydawał również swoje kompozycje. W roku 1699 rada miejska Kolonii mianowała go kapelmistrzem katedralnym, a dwa lata później miejskim. Funkcje te pełnił do końca życia. Z jego twórczości dziś znana jest przede wszystkim muzyka instrumentalna, która wykazuje cechy zarówno sonaty włoskiej, jak i suity francuskiej.

O życiu Josepha Brentnera posiadamy niewiele informacji. Wiadomo, że w latach ok. 1716–1720 przebywał w Pradze, według niektórych źródeł na Małej Stranie; inni identyfikują go jako członka kapeli przy klasztorze krzyżowców z czerwoną gwiazdą. Dla małostrańskiego kościoła św. Mikołaja Brentner napisał niemiecki motet pogrzebowy, a opatowi klasztoru premonstratensów w Teplá dedykował w roku 1717 zbiór Offertoria solenniora. W ciągu wspomnianych pięciu lat wydał w Pradze cztery zbiory kompozycji. Harmonica duodecatometria ecclesiastica z roku 1716 zawierała arie religijne, Offertoria solenniora – sześć utworów na kwartet wokalny, dwoje skrzypiec i bas, a trzeci w kolejności był prawdopodobnie zaginiony zbiór Laudes matutinae. Tylko w czwartym druku Horae pomeridianae z roku 1720 zawarł Brentner muzykę instrumentalną: sześć koncertów kameralnych składających się z czterech części. Nietypowa dla koncertów instrumentalnych budowa, bardziej charakterystyczna dla sonat, sprawia, że tak właśnie określają je dzisiejsi historycy muzyki.

Antonín Reichenauer wzmiankowany jest po raz pierwszy w dokumentach archiwalnych jako kantor kościoła św. Marii Magdaleny na Małej Stranie w roku 1722. Rok później wstąpił na służbę u hrabiego Morzina, a następnie hrabiego Czernina, a pod koniec życia został organistą kościoła parafialnego miasta Jindřichův Hradec. Jego utwory religijne i muzyka instrumentalna zachowały się w wielu czeskich archiwach i na kościelnych chórach, a także w Niemczech i w Polsce, co świadczy o jego popularności w tym okresie. Kompozycje orkiestrowe Reichenauera przeznaczone były dla zespołów, w których twórca działał, ale wykonania jego muzyki są udokumentowane również w Dreźnie i Darmstadt. Jego koncerty instrumentalne są je dy nym przykładem ówczesnej twórczości w zakresie koncertu solowego w Czechach.

Jan Dismas Zelenka urodził się w Louňovicach pod Blaníkem w ro dzi nie kantora i organisty, uczył się w Pradze u jezuitów, a następnie pracował w tym mieście jako kontrabasista u hrabiego Hartiga. W roku 1710 lub 1711 został kontrabasistą kapeli dworskiej w Dreźnie. Oprócz podróży do Wiednia i być może do Włoch, a także pobytu w Pradze w roku 1723, nigdy nie opuścił Drezna. Nigdy nie został kapelmistrzem, chociaż ubiegał się o ten tytuł po śmierci Johanna Davida Heinichena; musiał zadowolić się funkcją kompozytora kościelnego. Z okazji uroczystości koronacyjnych w roku 1723 jego niegdysiejsi nauczyciele z jezuickiego Clementinum zamówili u niego muzykę do przedstawienia szkolnego. Tak powstała alegoryczna melodrama o św. Wacławie Sub olea pacis et palma virtutis, której wystawieniem siłami stu pięćdziesięciu wykonawców Zelenka kierował w obecności pary cesarskiej. Sukces tego prestiżowego projektu był dla Zelenki satysfakcją za zbyt małe uznanie, jakim cieszył się w Dreźnie.

Lucie Maňourová

Starosądecki Festiwal Muzyki Dawnej organizowany jest od 1975 roku i stał się cenionym miejscem prezentacji najstarszej muzyki Europy w nowych opracowaniach i wykonaniu najsłynniejszych solistów i zespołów na świecie.